DİCLE VADİSİ PROJESİ YERİNDE SAYIYOR

dicle-vadisi-projesi-yerinde-sayiyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başbakanlığı döneminde açıkladığı Dicle Vadisi Projesi’nde, aradan onca yıl geçmesine rağmen herhangi bir ilerleme kaydedilmediği öne sürüldü.
05 Şubat 2018 Pazartesi 18:39

 DİYARBAKIR  - Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın henüz Başbakan iken hayata geçireceği sözü verdiği Dicle Vadisi Projesi yerinde sayıyor. Proje henüz hayata geçirilmeden, Hevsel Bahçelerinin bir bölümü 'konut rezerv' alanı ilan edilirken, Dicle ve Feritköşk mahalleleri kamulaştırılarak 'riskli alan' ilan edildi. Sivil toplum kuruluşlarının dahil edilmediği projenin bu haliyle hayata geçirilmesi halinde 8 bin yıllık Hevsel Bahçelerinin zarar göreceği belirtiliyor.

İstanbul Haliç Kongre Merkezi'nde 1 Haziran 2011 tarihinde seçim projelerini açıklayan Başbakan Erdoğan, Dicle Vadisi Projesini hayata geçireceklerini belirterek, "Dicle Nehrine rağmen yeşil alan miktarının oldukça düşük olduğu Diyarbakır’a, yeşil ile mimarinin uyum içinde yükseldiği yeni bir yaşam alanı kazandırıyoruz" diye konuştu.

Erdoğan, Dicle nehri kenarında kuracakları yaşam merkezi ile günlük yaşamın, ticaretin, eğitimin ve sporun bir bütünlük içinde kucaklaştığı çok farklı bir alan olacağını belirterek şunları söyledi:

"Yapılarda yöresel Diyarbakır bazalt taşı kullanılacak. Tek ve iki katlı olarak düşünülen yapılarda Diyarbakır iklimi dikkate alınacak. Yamaçlar ise piknik alanları olarak tasarlıyoruz. Piknik alanlarına taşıtın yanı sıra yürüyerek ve bisikletli olarak da ulaşmak mümkün olacak."

Dönemin Başbakanı Erdoğan'ın "Biz bu projeye hızla başlayacak, tamamlayacak ve Diyarbakır’a farklı bir tarz, farklı bir hava kazandırmış olacağız" sözlerine rağmen, şu ana kadar Dicle Vadisi Projesi'nin içeriği konusunda halka doyurucu bir açıklama yapılmış değil.



İlk olarak 'Yapı Rezerv Alanı' ilan edildi

Başbakan Erdoğan'ın açıklamasından iki yıl sonra, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Dicle Vadisi'nde "Yapı Rezerv Alanı" oluşturulması için 23 Ağustos 2013 tarihinde bölgenin imara açılması kararı aldı.

14 Kasım 2014 tarihinde toplanan Diyarbakır İl Toprak Koruma Komisyonu da, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın talebi doğrultusunda 8,629,499 metrekarelik alana sahip Hevsel Bahçeleri’nin 7,517,732 metrekaresini tarımsal niteliği korunacak alan statüsünden çıkararak ‘rekrasyon’ alanı ilan etti. Komisyon geriye kalan 1,111,767 metrekarelik alanı ise tarımsal niteliği korunacak alan statüsünde kalmasına verdi.

Belediye mahkemeye başvurdu

Söz konusu kararlar üzerine Büyükşehir Belediyesi yürütmenin durdurulması için Diyarbakır 1. Bölge İdaresi Mahkemesi'ne başvurdu. Mülkiyeti hazineye ait Sur İlçesi Yukarı Kılıçtaş Mahallesi sınırları içerisinde yer alan 11 milyon metrekarelik alanın rezerv yapı alanı olarak belirlenmesine dair Büyükşehir Belediyesi itirazında "Kentin yeşil alanıyla hem akciğeri, hem besin kaynağı hem de simgesi olan Dicle Vadisi ve Hevsel Bahçeleri'nde geri dönüşü imkansız doğa katliamına yol açabileceğini" belirtti.

Mahkeme reddetti

Davaya bakan Diyarbakır 1. Bölge İdare Mahkemesi, Ocak 2015'te verdiği kararında, mevzuat hükümleri uyarınca rezerv yapı alanlarının yeni yerleşim yeri açılması amacıyla belirlenebileceğini ancak, yerleşime açılmasına olanak olmayan alanın rezerv yapı alanı olarak belirlenmesinin mümkün olmadığına hükmetti.

Kararda, "Fen ve sanat norm standartları açısından ve gerekse imar planları ile üst ölçekli planlar açısından yerleşime uygun görülmeyen uyuşmazlık konusu taşınmazın rezerv yapı alanı" olarak belirlenmesinde ve dolayısıyla bu konuda yapılan başvurunun reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır" denilerek yürütme durduruldu.

Ret kararından sonra yeniden imara açıldı

Dicle Vadisi Kırklar Dağı eteklerinin imara açılmasını Bölge İdare Mahkemesi'nin iptal etmesi ardından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Diyarbakır İl Müdürlüğü 28 Aralık 2016 tarihinde "Dicle Vadisi Rekreasyon Alanı ve Ağaçlandırma Alanı 1. Uygulama Etabı" adı ile Dicle Vadisi'nde 31,85 hektarlık alanda imar plan değişikliği yaptı. Sur Belediyesinin de onayı ile bu kararın ardından Dicle Vadisi Kırklar Dağı eteklerinde yeni yapılaşmaya gidildi.

Fiskaya'da iki mahalle kamulaştırıldı

Kırklar Dağı eteklerinin imar açılması kararının ardından bu kez de Dicle Nehri'nin yamacında yer alan Dicle ve Feritköşk mahalleleri kamulaştırıldı. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 11 Temmuz 2017 tarih ve 8972 sayılı yazısı üzerine Bakanlar Kurulu, Yenişehir ilçesine bağlı Dicle ve Feritköşk mahallelerini "riskli alan" ilan etti. 6306 sayılı "Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunu"nun ek 1. Maddesi uyarınca alınan karar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzası ile 18 Ağustos 2017 tarihinde Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Şehir Plancıları Odası: Bilimsel rapor hazırlanmadı

Dicle Vadisi Projesi kapsamında Dicle ve Feritköşk mahallelerinin 'riskli alan' ilan edilmesi üzerine iki mahallede incelemelerde bulunan Şehir Plancıları Odası Diyarbakır Şubesi, iki mahallede toplam 1040 konutun bulunduğunu ve yaklaşık 10 bin kişinin evsiz kalmayla yüzyüze olduğunu açıkladı. 

İki mahallenin kamulaştırılmasında Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinin alanda herhangi bir bilimsel veya jeolojik çalışma gerçekleştirmediğini kaydeden Oda yetkilileri, bir bölgenin 'riskli alan' ilan edilebilmesi için öncelikle jeoloji ve inşaat mühendislerinin ayrıntılı raporunun olması gerektiğini, ancak böyle bir raporların söz konusu olmadığını açıkladı.

Hevsel Bahçeleri, KHK ile 'Özel Proje Alanı' ilan edildi

Dicle Vadisi'nin imara açılması ve bazı mahallelerin 'riskli alan' ilan edilmesi ardından bu kez de 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendi ve 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı onayı ile Hevsel Bahçeleri 28 Aralık 2016 tarihinde  “Özel Proje Alanı” ilan edildi.

Ancak şimdiye kadar projenin kapsama alanı ve proje kapsamında söz konusu bölgede nasıl bir çalışma yapılacağı konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığından hiçbir açıklama yapılmadı.

O tarihte buna tepki gösteren Şehir Plancıları Odası Diyarbakır Şube Eşbaşkanı Büşra Cizrelioğulları, "Bu alanda nazım ve imar planı değişiklikleri yapılıyor. Bu alanın askı ilan tutanağına ulaştık, fakat projenin içeriğine dair herhangi bir bilgi edinemedik. Hangi alan özel proje alanı ilan edilmiş. Dicle Vadisi ve Hevsel Bahçeleri çok geniş bir alandır. Birinci uygulama etabı neresidir henüz bilmiyoruz.

Askıda olan planların açık, alanın şeffaf şekilde gösterilmesi ve kamuoyuyla paylaşılması lazım. Buna ilişkin yönetmeliklerde de kesin hükümler var. Halkın kent bileşenlerinin de hakkı gasp ediliyor. Özel Proje Alanı’nın ilanı aslında başka hiçbir kurumun söz hakkı olmaksızın Çevre Şehircilik Bakanlığı’nın direkt bir şekilde buraya planlarını, parselasyonunu kimseye sormaksızın yapma yetkisi veriyor. Bu başlı başına bir problem. Bakanlık şimdi Dicle Vadisi ve Hevsel Bahçelerini imara mı yoksa cazibe merkezleri haline mi getirecek bilmiyoruz. Hevsel Bahçeleri ve Dicle Vadisi’nin bir kısmı bakanlığa verilmiş durumda. Bu alan parçalı ele alınacak bir yer değil. Bütüncül yaklaşımla korunması gereken bir alandır. Daha önce Dicle Vadisi’ne ilişkin plan ve projeler yapıldı. Yapılan projelerde bu alanı bir cazibe merkezi haline getirme çabası içerisindeydi. Oysa koruma ve kollama odaklı bir çaba sarf edilmedi" dedi.

'Özel Proje Alanı'nın ayrıntıları belli oldu

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Hevsel Bahçelerinde ilan ettiği "Özel Proje Alanı" konusunda herhangi bir resmi açıklama yapılmazken, resmi olmayan kaynaklardan alınan bilgilere göre ise Hevsel Bahçelerine 200 kişilik kır kahvesi, geleneksel Diyarbakır mimarisine uygun 300 kişilik mescit, 14 adet seyir terası, 10 adet yağmur barınağı ile büfe, ahşap iskele, yürüyüş yolu, birbirine mesafeli şekilde 400 kişilik 90 adet piknik masası, 12 kilometrelik koşu yolu, 4 kilometrelik bisiklet yolu, 134 bisiklet kapasiteli park ile 420 araçlık otopark yapılacağı öğrenildi. "Özel Proje Alanı" kapsamında aynı şekilde bölgeye bin 470 adet 9 tür ibreli, bin 568 adet yapraklı, 20 tür ile 29 tür de ağaççık olmak üzere toplamda 65 bin 842 adet ağacın dikilmesi planlanıyor.

"Özel Proje Alanı" kapsamında, Kırklar Dağı eteklerine yapılan mescit tamamlanırken, yürüyüş yolu ve spor alanının çalışmaları ise devam ediyor.

Dicle Vadisi Projesi ve Hevsel'in "Özel Proje Alanı" ilan edilmesi yönünde şu ana kadar herhangi bir resmi açıklama yapılmadığı için, Kırklar Dağı etekleri, Dicle Nehri kıyısı ve Hevsel Bahçelerinin geleceği konusunda halkın kafasında soru işaretleri mevcut.

 


Haber okunma sayısı: 281

Haberin etiketleri:

etiket


Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

Tüm Yorumlar
  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

DİĞER HABERLER

KATEGORİLER


ÇOK OKUNANLAR

Listelenecek kayıt bulunamadı

DİYARBAKIR - HAVA DURUMU

DIYARBAKIR

FOTO GALERİ

VİDEO GALERİ